Ελευθερία του λόγου και διεθνείς σχέσεις

Posted by Stratilio Stratilio
Options
Του Gary Kasparov / The Guardian

Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι ηγέτες χαιρετίζουν τη νέα εποχή της συνεργασίας με τη Ρωσία. Το Βερολίνο υποστηρίζει ότι απολαμβάνει μια «ειδική σχέση» με τη Μόσχα και ήδη προωθεί μεγάλα ενεργειακά έργα σε συνεργασία με την Gazprom. Ο Ιταλός πρωθυπουργός, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ταξίδεψε στα τέλη του περασμένου έτους μέχρι την Αγία Πετρούπολη προκειμένου να παραβρεθεί στα πεντηκοστά ένατα γενέθλια του «σπουδαίου του φίλου», όπως τον αποκάλεσε, Βλαντιμίρ Πούτιν. Στο Παρίσι δε, οι διαπραγματεύσεις για την αγοραπωλησία υπερσύγχρονων πλοίων του γαλλικού πολεμικού ναυτικού βρίσκονται σε καλό δρόμο.

Την ίδια στιγμή, όμως, οι δημοκρατικές φωνές σε βάρος του Κρεμλίνου καταπνίγονται κατά τρόπο βάναυσο στο εσωτερικό της Ρωσίας. Στις 31 Ιανουαρίου, η ρωσική κυβέρνηση απαγόρευσε τη διεξαγωγή ειρηνικής διαδήλωσης στη Μόσχα με αίτημα… την αναγνώριση του δικαιώματος στην ειρηνική διαδήλωση, όπως αυτό διαφυλάσσεται από το άρθρο 31 του Συντάγματος. Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότεροι δημοσιογράφοι «παρενοχλούνται» διότι τόλμησαν να επικρίνουν την κυβέρνηση. Εν τούτοις, η παραπομπή σε δίκη δεν είναι ό, τι χειρότερο μπορεί να συμβεί σ’ ένα Ρώσο δημοσιογράφο που «αποτυγχάνει» να μεταδώσει την ειδησεογραφία με τον απαιτούμενο «πατριωτικό» τρόπο. Το 2009 μόνο, περισσότεροι από δώδεκα δημοσιογράφοι, ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα και πολιτικοί αντιφρονούντες σκοτώθηκαν.

Εχοντας καταπνίξει την κριτική στο εσωτερικό της χώρας αναφορικά με την πολιτική του Κρεμλίνου για τον Καύκασο, η ρωσική ηγεσία στρέφεται τώρα προς όλους εκείνους που την επικρίνουν στο εξωτερικό και επιπλέον έχει βρει ως συμμάχους στη νέα της προσπάθεια τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και μεγάλες επιχειρήσεις. Το τελευταίο θύμα των λογοκριτών της Μόσχας και των Δυτικών τους φίλων ονομάζεται «Περβέι Καυκαζκέι». Ο εν λόγω νεαρής ηλικίας τηλεοπτικός σταθμός εξέπεμπε ελεύθερα σ’ όλες της ρωσόφωνες περιοχές της χώρας μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου.

Τώρα, η Eutelsat -ο μεγαλύτερος παροχέας δορυφορικής τηλεόρασης στην Ευρώπη- έχει εκτοπίσει από τη συχνότητα τον συγκεκριμένο σταθμό και επιπλέον αρνείται να διαπραγματευτεί μαζί του βάσει της σύμβασης μεταξύ των δύο πλευρών. Φαίνεται ότι η ρωσική εταιρεία Intersputnik έκανε στην Eutelsat μια «ακαταμάχητη» προσφορά στις 15 Ιανουαρίου: Μια εξαιρετικά κερδοφόρος συνεργασία με τα μίντια που ελέγχονται από τον ενεργειακό γίγαντα της Gazprom υπό τον όρο ότι η ευρωπαϊκή εταιρεία θα διακόψει τη συνεργασία με τον «Περβέι Καυκαζκέι». Η Eutelsat έστειλε ένα επικίνδυνο μήνυμα στη διεθνή κοινότητα: κανένα ρωσόφωνο τηλεοπτικό δίκτυο που δεν ελέγχεται από το Κρεμλίνο δεν θα εκπέμπει στη ρωσική ομοσπονδία. Ακόμα και αν εδρεύει στο εξωτερικό. Ακόμα και αν έχει υπογράψει σύμβαση με ευρωπαϊκό παροχέα δορυφορικών υπηρεσιών.

Το αγγλόφωνο δορυφορικό κανάλι, «Russia Today», το οποίο χρηματοδοτείται και ελέγχεται από το Κρεμλίνο, δεν αντιμετώπισε παρόμοια προβλήματα. Πρόκειται για το κανάλι που πρόσφατα μετέδωσε διαφήμιση στην οποία το πρόσωπο του προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, μεταμορφώνεται σ’ αυτό του Ιρανού ομολόγου του, Μαχμούντ Αχμεντινετζάντ. Ουδείς διαμαρτυρήθηκε και επιπλέον οι Δυτικοί τηλεθεατές του παρακολουθούν αμέριμνοι την προπαγάνδα που έχει στόχο τη ρωσική κοινή γνώμη. Η ιδέα και μόνο, βέβαια, ενός ρωσόφωνου δυτικού τηλεοπτικού σταθμού ακούγεται «πολύ προκλητική» στα αυτιά των Ευρωπαίων.

Η Γαλλία, παράλληλα, είναι έτοιμη να παραδώσει στους Ρώσους μέχρι και τρία αμφίβια πολεμικά πλοία τύπου Mistral.

Το Κρεμλίνο δεν προσπαθεί καν να κρύψει τους στόχους του. Μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο ο κ. Πούτιν δήλωνε ότι αν ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας διέθετε ένα τέτοιο πλοίο, η επιχείρηση της εισβολής στη Γεωργία θα είχε ολοκληρωθεί σε 40 λεπτά και όχι σε 26 ώρες. Ενα χρόνο νωρίτερα και ενώ τα ρωσικά στρατεύματα βρίσκονταν ακόμα επί γεωργιανού εδάφους, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γιαπ Ντε Χουπ Σέφερ, υποστήριζε ότι «υπό τις συνθήκες αυτές οι εμπορικές συναλλαγές με τη Μόσχα δεν μπορούν να συνεχιστούν». Ο στρατός της Ρωσίας εξακολουθεί να κατέχει περιοχές της Γεωργίας, παραβιάζοντας τη συνθήκη για την εκεχειρία, η οποία φέρει μάλιστα τη σφραγίδα του Γάλλου προέδρου, Νικολά Σαρκοζί, αλλά το ΝΑΤΟ άρχισε εκ νέου τις συναλλαγές με το καθεστώς Πούτιν.

Καθώς η Μόσχα κλείνει τις φίλα προσκείμενες στην αντιπολίτευση εφημερίδες, συλλαμβάνει δημοσιογράφους και απειλεί τα δημοκρατικά κράτη που συνορεύουν με τη Ρωσία, μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν επιλέξει τον δρόμο της σιωπής. Αντιθέτως, επιχειρηματολογούν υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων με τη Μόσχα στον τομέα της ενέργειας, αλλά και της οπλοβιομηχανίας.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες οφείλουν να υπεραμυνθούν της ελευθερίας του λόγου και να προστατέψουν την ελευθερία των ΜΜΕ. Είναι αναγκαίο να ξεκαθαρίσουν στις ευρωπαϊκές εταιρείες ότι ο ρόλος τους δεν είναι να μετατρέπονται σε υποχείρια του Κρεμλίνου. Οι ίδιοι πρέπει να καταστήσουν σαφές ότι στις αρχές του 21ου αιώνα κανένα κράτος δεν μπορεί να κατέχει ξένα εδάφη δίχως συνέπειες. Διακυβεύονται, όχι μόνο η ελευθερία των πολιτών της Ρωσίας, αλλά και η ίδια η τιμή της Ευρώπης.