Ο δρόμος της επιτυχίας περνά από την απάτη

Posted by Stratilio Stratilio
Options

Γ. ΓΙΑΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ
Είναι μάλλον βέβαιο πως ο Σπύρος Λούης (νικητής Μαραθωνίου, 29 Μαρτίου 1896) θα ήταν καθαρός σε ενδεχόμενο αντιντόπινγκ κοντρόλ! Αντε να δεχτούμε πως είχε κατεβάσει την προηγούμενη κανένα κατοστάρι παραπάνω, άντε να δεχτούμε πως άλλαξε τα συνήθη τσαρούχια και φόρεσε κάτι ελαφρότερο. Αλλά αυτό είναι όλο. Οσο για το έπαθλο, ας μη το συζητάμε. Εξ όσων γνωρίζω, μαζί με το δίπλωμα πήρε κι ένα τάσι!
Εκατόν οκτώ χρόνια αργότερα, στην επόμενη Ολυμπιάδα των Αθηνών (2004), τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Ακριβοπληρωμένοι Ελληνες πρωταθλητές εξαφανίζονται για να μη δώσουν τα ένοχα ούρα τους, ένας αρσιβαρίστας χάνει το μετάλλιό του διότι βρέθηκε ντοπαρισμένος και οι Ελληνες θεατές στο Στάδιο «Σπύρος Λούης» γιουχαΐζουν τους ξένους αθλητές που αγωνίζονται στη θέση των άφαντων και στιγματισμένων πρωταθλητών μας. Πέντε μήνες πριν από τους Ολυμπιακούς του Πεκίνου (2008) και ενώ η «ιερή» ολυμπιακή φλόγα φαίνεται επιτέλους κάπου χρήσιμη καθώς παρέχει ευκαιρία διαμαρτυρίας για τα συμβαίνοντα στο Θιβέτ, σύμπασα η «ονειρεμένη» ομάδα της άρσεως βαρών βρίσκεται θανάσιμα ντοπαρισμένη. Το χειρότερο, αποκαλύπτεται για χιλιοστή φορά, η εγκληματική συνενοχή μιας υποκριτικής Πολιτείας που ενώ διακηρύχνει πως η Ελλάδα είναι «η κιβωτός σωτηρίας των ολυμπιακών αξιών» επιτρέπει, όταν δεν ενθαρρύνει, τη χορήγηση θανατηφόρων ουσιών σε αθλητές, ακόμη και σε σκολιαρόπαιδα.
Ούτε πρέπει να δαιμονοποιούμε τα πράγματα, ούτε να βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι. Υπάρχουν αθλητές που δεν παίρνουν αναβολικά (κανείς όμως δεν έχει αποφύγει τα «αθώα» προσθετικά), υπάρχουν ενδεχομένως αρμόδιοι που αντιτίθενται σ' αυτό το έγκλημα. Ομως είναι τόσο πολλές και τόσο φρικτές οι καινούργιες αποκαλύψεις που μας αναγκάζουν να πιστέψουμε πως όσα μαθαίνουμε αποτελούν μια μικρή πτυχή μιας σκοτεινής τραγωδίας, πως ειδικότερα ο ελληνικός αθλητισμός είναι ένα μιασμένο σώμα που «φτιάχνεται» και ντοπάρεται για να ντοπάρει με τη σειρά του ένα ολόκληρο έθνος. Αλλά πόσα χρυσά (καλύτερα, «χρυσωμένα») μετάλλια μπορούν να αντισταθμίσουν την υγεία και τη ζωή ενός παιδιού; Και ποια «αξία», ποια «τιμή» προσφέρουν στο έθνος αυτές οι πλαστές επιτυχίες; Οταν η απάτη αποκαλύπτεται, εισπράττουμε ατιμία και όνειδος. Κι όταν καταφέρνουμε, ως συνήθως, και κουκουλώνουμε τα πράγματα, η σκοτεινή ενοχή δεν σβήνει. Το άγος των αναβολικών κυκλοφορεί σα δηλητήριο στις φλέβες των παιδιών, ενώ η Πολιτεία παριστάνει τον θεματοφύλακα ενός «αρχαίου και αθάνατου πνεύματος» που συντηρείται, με το αζημίωτο, από τη φιλανθρωπία «ευγενικών» χορηγών.
Είναι κοινό μυστικό πως η χορήγηση αναβολικών ξεκινά από τα σχολεία. Κάποτε και με τις ευλογίες της οικογένειας. Γιατί; Για μια εύκολη, πρόσκαιρη και, τελικά, απατηλή επιτυχία, την ώρα που η ζωή των νεαρών αθλητών τίθεται σε θανάσιμο κίνδυνο. Αλλά το σχολείο επίσης, η κοινωνία και εν τέλει η ίδια η Πολιτεία χορηγεί στα παιδιά μας μια σειρά από εκρηκτικά κοκτέιλ θανατηφόρων ιδεοληψιών, προβάλλει έωλα πρότυπα, επιβραβεύει το μεγαλόστομο ψέμα και δείχνει πως ο δρόμος της επιτυχίας περνά μέσα από την απάτη. Οχι πως έτσι πράττουν όλοι οι νέοι άνθρωποι. Ούτε κάθε επιτυχία αθλητική, επιστημονική και επαγγελματική είναι αποτέλεσμα απάτης. Υπάρχουν και σε αυτόν τον τόπο έντιμοι άνθρωποι, θα έλεγα και έντιμοι πολιτικοί. Αλλά η αντοχή των ανθρώπων αυτών όλο και μειώνεται, η αποκαρδίωση όλο και μεγαλώνει. Τα ποικίλα πολιτικά σκάνδαλα, οι καθημερινές απάτες στο δημόσιο, οι κραυγές εθνικοφρόνων και «καθαρών» ταγών, οι υποκρισίες των ιεραρχών, το πολιτικό και πολιτιστικό ήθος της τηλεόρασης κ.λπ. κερδίζουν κατά κράτος όσους εξακολουθούν να αγωνίζονται ρομαντικά όπως ο τσαρουχοφόρος Λούης. Δεν λέω πως έτσι ξυπόλητοι ή με τα τσαρούχια πρέπει να πορευόμαστε μέσα σε ένα κόσμο γεμάτο ανταγωνισμό και περισσή επιθετικότητα. Από την άλλη όμως είναι ανόσιο και ασυγχώρητο έγκλημα ένα ολόκληρο έθνος να καταφεύγει σε συνεχή ντοπαρίσματα και να επιδεικνύει ψεύτικα μούσκουλα και φτιαχτές επιδόσεις ντροπής. Η απάτη, ο δόλος λειτουργεί συνήθως θετικά στις κωμωδίες και στα ρομάντσα. Σε καταστάσεις τραγικές, όπως αυτές που ζει πάλι ο ελληνικός αθλητισμός, δηλαδή όλη η ελληνική κοινωνία, το τίμημα της απάτης και του δόλου είναι ο θάνατος.
Ο κ. Γιώργης Γιατρομανωλάκης είναι καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και συγγραφέας.
Το ΒΗΜΑ, 13/04/2008