Η ολέθρια συλλογική μανία της πρωτιάς

Posted by Stratilio Stratilio
Options

Tης Τασουλας Καραϊσκακη
Η μάχη για την κορυφή διεξάγεται σε όλα τα επίπεδα. Στο δημόσιο και το ιδιωτικό, το επαγγελματικό, το πολιτικό... Στην κοινωνία της πρωτιάς, ο δεύτερος δεν παίρνει τίποτα. Ετσι καθημερινά στη ζωή, οι περισσότεροι κάνουμε πρωταθλητισμό. Σ’ αυτήν την κούρσα, συχνά συνδράμει και η χημεία. Από τα ενδυναμωτικά του ανοσοποιητικού συστήματος (τις πολυβιταμίνες, τις αλόες, τις σπιρουλίνες, τα τζινγκ σενγκ κ.ο.κ.) μέχρι τις αμφεταμίνες και άλλες ψυχοτρόπες ουσίες... Και τι δεν είναι διατεθειμένος να πάρει ο άνθρωπος για να αντέξει τις καθημερινές «εξετάσεις», τον ξέφρενο αγώνα δρόμου με τέρμα την κοινωνική επιβράβευση, τη διάκριση από την αγέλη, το φαίνεσαι, τη δόξα, τον εύκολο και γρήγορο πλουτισμό, την κορυφή. Πλην της χημείας, κεντρικό ρόλο παίζει η ενδυναμωτική του ψυχικού σθένους καλλιέργεια του Εγώ. Η απόρριψη της συλλογικότητας και της κοινής ευθύνης, που δεν μετράνε σε ένα σύστημα το οποίο προάγει τον σκληρό ανταγωνισμό και την επικράτηση με όλα τα μέσα – στην κούρσα των επιδόσεων ο καθείς είναι μόνος. Από τρυφερή ηλικία.
Το αποκοσκινίδι ενός παλαιού εθνικού αμαρτήματος (η προσφορά των πάντων στο χέρι, η διαρκής τρεχάλα πίσω από το παιδί, μη και πεινάσει, μη και κρυώσει) έχει μετεξελιχθεί, κυρίως στα μεσαία κοινωνικά στρώματα, σε μια μονομανία συνεχούς ώθησης των νέων προς τα μπρος, με στόχο τη συνεχή απόσπαση ευσήμων. «Μ’ ενδιαφέρει μόνο το χρυσό» είχε πει κάποτε ο Νίκος Κακλαμανάκης, εκφράζοντας με αθλητικούς όρους την επιθυμία, το όνειρο κάθε μεμονωμένου έφηβου, στο δικό του μικρό πεδίο. Ενα όνειρο που πραγματώνεται συλλογικά, δυνατά, παράφορα, κάθε φορά που με τη νίκη ενός αθλητή, μιας ομάδας έρχεται μπροστά η Ελλάδα. Τότε νιώθουμε ως λαός, ως φυλή, ως κοινωνία, ως πολιτεία, αλλά και ως ξεχωριστά μεμονωμένα άτομα, μοναδικοί, αμίμητοι, αξεπέραστοι.
Αποκαλυπτικό είναι (διότι αυτά δεν συμβαίνουν μόνο εδώ) το βιβλίο «Η τρέλα των σύγχρονων οικογενειών» των Μεγκ Σόντερς και Ανι Ασγουορθ, που κυκλοφόρησε προ διετίας στη Βρετανία. Καθ’ όλα λογικοί και υψηλού μορφωτικού επιπέδου γονείς, λένε οι συγγραφείς, έχουν επιδοθεί σε μια ξέφρενη κούρσα ψυχικής, συναισθηματικής, μορφωτικής αρωγής παίδων με στόχο τον υψηλό βαθμό, τη θέση στο καλό πανεπιστήμιο, το λαμπρό μέλλον. Πού θα οδηγήσει αυτή η υπερβολή, αυτή η πίεση; Στην αναζήτηση εκτόνωσης μέσα από την επιθετικότητα, την παραβατικότητα, την πρέζα, την κλονισμένη υγεία (έρευνα έδειξε ότι 24% των ελληνοπαίδων πάσχουν από ασθένειες ενηλίκων• γαστρίτιδα, ημικρανία, έλκος δωδεκαδακτύλου, ψυχικές διαταραχές); Ή την αίσθηση ανικανότητας και αποτυχίας (διότι δεν είναι εύκολα τα «μετάλλια»); Μήπως αντί για «αστέρια», βγάλουμε πολίτες άβουλους, ευνουχισμένους, πειθήνια όργανα της εκάστοτε εξουσίας;
«Καθημερινή», 13-4-2008