Έχει αξία η Επιστήμη ;

Posted by Stratilio Stratilio  
Report Content as Inappropriate
Options
Η επιστήμη έχει επιμηκύνει τη ζωή μας, έχει νικήσει ασθέ¬νειες και έχει προσφέρει ανεπανάληπτες εμπορικές και σεξουαλικές ελευ¬θερίες. Επιπλέον, έχει θέσει στο περιθώριο ημίθεους και δαίμονες και αποκάλυψε έναν κόσμο πιο περίπλο¬κο και θαυμαστό από οτιδήποτε έχει παραγάγει η ανθρωπινή φαντασία.
Αλλά υπάρχουν νέα προβλήματα σε αυτή την περίεργη μορφή παρα¬δείσου που έχει δημιουργήσει η επι¬στήμη, καθώς επίσης και νέα ερωτή¬ματα σχετικά με το αν διαθέτει τη στή¬ριξη του κοινού για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προ-κλήσεις των ασθενειών, της ρύπανσης, της ασφάλειας, της εκπαίδευσης, της διατροφής, της ύδρευσης και της πολεοδομικής  επέκτασης.
Η κοινή γνώ¬μη έχει αρχίσει να φοβάται τις πιθανές συνέπει¬ες της χωρίς έλεγχο επιστήμης και τεχνολογίας σε πεδία όπως η γενετική τροπο¬ποίηση, ο βιολογικός πόλεμος, το φαινόμενο θερμοκηπίου, η πυρηνική ενέργεια και η αύξηση των πυρηνικών όπλων. Οι τριβές στις σχέ¬σεις επιστημόνων και κοινής γνώμης έχουν θέσει νέους φραγμούς στην έρευνα σχετικά με τους παθογόνους μικροοργανισμούς, τα εμβρυϊκά βλα¬στικά κύτταρα και την ανθρώπινη κλωνοποίηση.
Υπήρξε εποχή κατά την οποία η σημασία της επιστήμης, για τον μέ¬σο άνθρωπο, ήταν τεράστια και η επι¬στήμη ήταν αξιοσέβαστη. Κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα, οι πρόοδοι της επιστήμης στη διατροφή, στη δημόσια υγεία και στην ια¬τρική βοήθησαν στο να αυξηθεί το προσδόκιμο όριο επιβίωσης στις δυ¬τικές κοινωνίες κατά 30 χρόνια (χον¬δρικά, από τα 50 στα 80 χρόνια). Δεν είναι απορίας άξιον το ότι από το 1950 ως το 1990 ρ πληθυσμός της Γης υπερδιπλασιάστηκε φτάνοντας τα 6 δισεκατομμύρια.
Οι βιολόγοι ανακάλυψαν τη δι¬πλή έλικα του DΝΑ, δημιούρ¬γησαν μωρά του σωλήνα και θερά¬πευσαν ασθένειες. Και η αποκωδι¬κοποίηση του ανθρωπίνου γονιδιώματος οδηγεί τους επιστήμονες σε καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίον δουλεύει ο ανθρώπινος οργανισμός και δημιουργεί νέες ελ¬πίδες για την αντιμετώπιση ασθενει¬ών που παραμένουν αθεράπευτες όπως ο καρκίνος ή ο διαβήτης. Αντι¬στοίχως, οι φυσικοί ανέπτυξαν την ψηφιακή τεχνολογία, έκαναν υποατομικές ανακαλύψεις και έστειλαν τον άνθρωπο στο φεγγάρι, ενώ ταυ¬τόχρονα δημιούργησαν την υποδομή για την παρατήρηση των πλανητών. «Για πολλούς ανθρώπους, η ζωή έγι-νε ευκολότερη σε πολλά επίπεδα» αναφέρει ο Τζέιμς Γουότσον, ο οποί¬ος ανακάλυψε τη δομή του διπλού έλικα μαζί με τον Φράνσις Κρικ.
Ταυτόχρονα όμως νέα και πολύ σοβαρά προβλήματα δημιουργήθη¬καν: η όξινη βροχή, οι περιβαλλο¬ντικές τοξίνες, τα πυρηνικά απόβλη¬τα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η τρύπα του όζοντος, η τρομακτική καταστροφή δύο διαστημικών λεωφορείων κτλ. Ολα αυτά έχουν συμ¬βάλει στην ανάπτυξη ενός σκεπτικι¬σμού του κοινού απέναντι στις δυ¬νατότητες της επιστήμης.
Επιπροσθέτως, παρά την εκρηκτική ανάπτυξη των βιολογικών επιστημών, ο καρκίνος κοστίζει κάθε χρόνο πολ¬λές ανθρώπινες ζωές, και η άνθηση της βιοτεχνολογίας έχει τροφοδοτήσει φόβους για τους γενετικά τροπο¬ποιημένους οργανισμούς. Τέλος, οι πρόσφατες πρόοδοι στην κλωνοποί¬ηση έχουν επαναφέρει στο προσκή¬νιο το πανάρχαιο ερώτημα του τι ση¬μαίνει να είναι κανείς άνθρωπος και πολλοί είναι εκείνοι που διερωτώνται αν η επιστημονική πρόοδος δεν υφί¬σταται εις βάρος της ιερότητας της αν¬θρώπινης ζωής.
Το αν οι μεγάλες και περίπλοκες προκλήσεις της εποχής μας δημι¬ουργήσουν μια νέα εποχή επιστημο¬νικού μεγαλείου, πολλοί επιστήμο¬νες πιστεύουν ότι αυτό έγκειται στο πόσο βαθιά είναι η πεποίθηση του κοινού ότι η επιστήμη έχει πράγματι σημαίνοντα ρόλο να παίξει στη ζωή του. «Έχει σημασία λοιπόν η επιστή¬μη;». Ιδού το ερώτημα!
«Υπάρχει σχίσμα μεταξύ των αν¬θρώπων που έχουν αποδεχθεί τη μο¬ντέρνα επιστημονική άποψη του κό¬σμου και όσων τη μάχονται» τονίζει ο Ντέιβιντ Μπάλτιμορ, βραβευμένος με Νόμπελ, βιολόγος και διευθυντής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλι¬φόρνιας και προσθέτει: «Οι επιστή¬μονες παρουσιάζουν περίπλοκη και ίσως λιγότερο ηθική άποψη του κό¬σμου, πράγμα το οποίο είναι δύσκο-λο για την κοινή γνώμη να αποδεχθεί».
Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι αν το ενδιαφέρον ή η υπο¬στήριξη της κοινής γνώμης προς την επιστήμη χαθεί και αντικατασταθεί, στην καλύτερη περίπτωση, με την απάθεια, θα περάσουμε σε μια επο¬χή όπου η επιστημονική ελίτ θα αγνο¬εί το κοινό και θα αφοσιώνεται στα δικά της στενά ενδιαφέροντα, γεγο¬νός το οποίο θα οδηγήσει σε δικτα¬τορία της άσπρης ποδιάς.
Πάντως, ο ιστορικός της επιστήμης Jacob Bronowski έγραψε πως «για οποιονδήποτε άνθρωπο, το να απαρ¬νηθεί το ενδιαφέρον του για την επι¬στήμη, θα ήταν σαν να περπατά με ανοιχτά μάτια προς τη σκλαβιά».

William J. Brond / James Glanz , Εφημερίδα «Το Βήμα» , 28-12-2003
Loading...